İtalya Başbakanı Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon, seçim sisteminde değişiklik öngören yasa teklifinin kritik bir maddesinde parlamentoda yenilgiye uğradı.
Temsilciler Meclisinde 14 Temmuz Salı günü yapılan gizli oylamada, seçmenlerin parti listelerindeki adaylar arasında tercih yapabilmesini öngören değişiklik 188’e karşı 187 oyla reddedildi. Tek oy farkla sonuçlanan oylama, iktidar milletvekilleri arasından da öneriye karşı çıkanlar bulunduğunu gösterdi.
KOALİSYONDA ‘FİRARİ OY’ KRİZİ
Meloni’nin partisi İtalya’nın Kardeşleri tarafından desteklenen düzenlemenin reddedilmesinin ardından iktidar koalisyonunda karşılıklı suçlamalar başladı.
Gizli oylama nedeniyle hangi milletvekillerinin karşı oy kullandığı belirlenemezken, İtalyan basınında koalisyon içindeki “firari oyların” sayısının tahmin edilenden yüksek olabileceği yorumları yapıldı. Meloni’nin küçük koalisyon ortaklarının tercihli oy düzenlemesine karşı çekinceler taşıdığı biliniyordu.
Meloni, oylamanın ardından yaptığı açıklamada sonucu İtalyanlar açısından “kaçırılmış bir fırsat” olarak nitelendirdi. Muhalefetin Meclisteki kutlamalarına tepki gösteren Meloni, karşıt partileri yurttaşların milletvekillerini doğrudan seçmesini engellemekle suçladı.
MUHALEFETTEN İSTİFA ÇAĞRISI
Oylama sonucunun açıklanmasının ardından merkez sol ve sol partilerin milletvekilleri Meclis Genel Kurulunda sonucu alkışlarla karşıladı.
Beş Yıldız Hareketi lideri Giuseppe Conte, Meloni’nin kendi çoğunluğu tarafından güven kaybına uğratıldığını savunarak hükümetin istifa etmesini istedi. Demokratik Parti lideri Elly Schlein ise muhalefetin birlikte hareket ettiğini, iktidar koalisyonunun gizli oylamada bölündüğünü söyledi.
Meloni, muhalefetin erken seçim çağrılarına yanıt vermedi. İtalya’da genel seçimlerin 2027 yılında yapılması planlanıyor.
SEÇİM SİSTEMİ TAMAMEN DEĞİŞECEK
Meloni hükümetinin hazırladığı reform, İtalya’daki karma seçim sisteminin kaldırılarak tamamen nispi temsile dayalı yeni bir modele geçilmesini öngörüyor.
Tasarıya göre belirlenen oy oranını aşarak seçimleri birinci tamamlayan parti veya koalisyona, parlamentoda istikrarlı bir çoğunluk oluşturabilmesi için ek sandalye verilecek. Hükümetin son taslağında bu sınır yüzde 42 olarak belirlenirken, kazanan koalisyonun Temsilciler Meclisi ve Senatoda çoğunluğa ulaşması amaçlanıyor.
Seçim öncesinde ittifak kuran partilerin ortak bir hükümet programı ve tek bir başbakan adayı belirlemesi de reformun temel unsurları arasında yer alıyor.
Meloni, düzenlemenin İtalya’da sık sık yaşanan hükümet krizlerini azaltacağını ve daha istikrarlı yönetimler kurulmasını sağlayacağını savunuyor. Muhalefet ise reformu Meloni’nin 2027 seçimlerinde çoğunluğu güvence altına alma girişimi olarak değerlendiriyor.
REFORMUN TAMAMI ENGELLENMEDİ
Mecliste reddedilen madde, seçmenlerin parti tarafından belirlenen listelerde yer alan adaylardan tercih yapabilmesine ilişkindi.
Söz konusu maddenin düşmesi, seçim reformunun tamamının rafa kaldırıldığı anlamına gelmiyor. İktidar partileri, teklifin geri kalanını Temsilciler Meclisinden geçirerek Senatoya göndermeyi ve tercihli oy maddesini burada yeniden düzenlemeyi planlıyor. Koalisyon temsilcileri, yasanın siyasi istikrar için gerekli olduğunu savunarak süreci sürdüreceklerini açıkladı.
MELONİ’NİN İKİNCİ BÜYÜK YENİLGİSİ
Parlamentodaki sonuç, Meloni hükümetinin son aylarda aldığı ikinci önemli siyasi darbe oldu.
İtalyan seçmenler mart ayında yapılan referandumda hükümetin yargı sistemine ilişkin anayasa değişikliğini yüzde 54’e yakın oyla reddetmişti. Bu sonuç, Meloni karşısında birleşmeye çalışan merkez sol muhalefete önemli bir moral üstünlük sağlamıştı.
Son kamuoyu araştırmaları Meloni’nin İtalya’nın Kardeşleri partisinin ülkedeki en güçlü siyasi hareket olmayı sürdürdüğünü ancak sağ koalisyon ile merkez sol blok arasındaki farkın daraldığını gösteriyor. Mevcut tablo, 2027 seçimlerinin kesin çoğunluğa sahip olmayan parçalı bir parlamento ortaya çıkarabileceğine işaret ediyor.
